5 تکنیک در سفالگری که باید بدانید

به نظر می رسد سفالگری یکی از ماندگارترین انواع هنر است که در طول تاریخ جوامع انسانی به جا ماند.
قدیمی ترین پیکره سرامیکی به نام (ونوس دولنی وستونیچ Dolní Věstonice) از
جمهوری چک به 29000- 25000 سال قبل میلاد و دوره پالئولیتیک تعلق دارد .
مطالعه ای مربوط به سال 2012 چاپ شده در مجله ساینس Science تایید کرده که
قدیمی ترین ظرف سرامیکی متعلق به عصر یخی در غاری در چین پیداشده .
این امر نشان می دهد که ظهور کشاورزی به دوره نوسنگی و حدود 10000 سال پیش برمیگردد .
ظهور کشاورزی منجر به تولید ظروف سفالیی پخته شده برای آشپزی و نگهداری غذا شده است .
سرامیک ها به شکل آجر و کاشی و مجسمه و ظروف تا به امروز به صورت فرم های مدرن و معاصر ادامه دارد .

از جمله هنرمندان معاصر این فن می توان به هنرمندان زیر اشاره کرد:
کن پرایس Ken Price ، بتی وودمن Betty Woodman، برادران هاس
The Hass Brothers ، جان میسن John Mason ، لوسی ری Lucie Rie و ران ناگل Ron Nagle
این هنرمندان صاحب آثاری هستند که امروزه در گالری ها ، موزه ها و آرت فیر ها دیده می شوند .
در زیر مطالبی را درباره سر منشا ، مراحل تولید و تاثیرات بر فنون سفالگری در طول زمان را می خوانید .

 

1-سفالگری با دست

تصویر چپ: قوم مایا – شی آیینی – موزه هنری والترز
تصویر راست: ران ناگل – عودسوز
پایه اساس هنر سفالگری بر ارتباط متقابل بین دست و گل می باشد .
زمانیکه دست بر روی گل قرار می گیرد ، خود به خود شکل و فرم به دانه ها گل داده می شود .
اشیا دست ساز ، می توانند با روش های مختلفی مثل فشاردادن چانه های گل رس ،
درست کردن فتیله و اتصال تکه های گل به یکدیگر دست می شوند .
در واقع در دنیای هنر ، شی دست ساز از ترکیب فتیله گلی ، ورز دادن و کوبیدن گل و حکاکی بر آن درست می شوند.
این در حالیست که از نرمی گل برای تولید طرحی درونی و برخاسته از روح سازنده استفاده شده است .
اینکه برای ساخت چه شی ای از کدام روش استفاده شود بستگی به سبک ، سلیقه و صبر سازنده هنرمند دارد .

 

 

2-روش فشاری

تصویر چپ : پیکره زن مربوط به 3400-3500 سال قبل میلاد – موزه بروکلین
تصویر سمت راست : اثر بتی وودمن – پارچ بالشتی ایتالیایی
مصریان بر این باور بودند که خدای آب و سفالگری مصری – خنوم – اولین فرزندان را با استفاده از چرخ سفالگری و گل اطراف رود نیل خلق می کرد .
این پیکره که مربوط به دوره پیش از پادشاهی و حدودا 3500-3400 قبل میلاد بوده با چرخ سفالگری درست نشده است .

در این دوره مصریان روش فشاری را ابداع کردند تا بتوانند ظروفی با دیواره های نازک و پیکره های توخالی از گل قرمز به است تراکوتا را بسازند.
پس از اینکه شکل کلی ظرف به خوبی در این روش روی گل اجرا شد ، در نور خورشید
خشک می شود و با نوعی سنگ صیقل داده می شد و بخش هایی از آن مثل مو لباس رنگ آمیزی می شد.
در مجسمه بالا ، بینی مجسمه به صورت اغراق آمیزی بزرگ ساخته شده است .
زیرا بینی بزرگ نماد منبع تنفس در زندگی شناخته می شد.

 

3-روش ورقه ای

تصویر چپ : خدای خورشید مربوط به قرن 12 -14 – قبیله مایا – مکزیک – موزه هنرهای زیبای سن فرنسیسکو
تصویر راست : اثر جان میسن – مجسمه آبی دوقلو 2015
با توجه به تکه های سرامیکی که از معماری هند و بین النهرین به دست آمده اند ،
به نظر می رسد که قطعات سرامیکی به صورت کاشی به روش ورقه ای و از 14000 سال
پیش از میلاد ساخته شده اند (تصویر بالا سمت چپ) این پیکره بدون لعاب ، به همراه
تزیینات مو و جواهرات و لباس فاخر نشان دهنده شکوه خدایی است که افراد را در برابر گرفتاری ها ، از بیماری تا خشکسالی مواظبت می کند.

در فرهنگ مایایی باستانی ، در پوش ها و پایه های ظروف و جعبه ها و عود سوز ها
در کنار ظروفی که با روش فتیله ای ساخته می شدند ، همگی برای ساخت هنر های
تزیینی که قوم مایا به آن خیلی شره هستند ، به کار رفته می شدند.
جان میسن ، هنرمند اهل کالیفرنیا و یکی از حامیان هنر سفالگری به عنوان هنر تجسمی
بیش از 50 سال در زمینه ساخت سرامیک با روش ورقه ای فعالیت کرده اند .
آثار وی شامل رب النوع های مدرنی است که با رول کردن ، شکل دادن ، پختن و لعاب دادن ورقه های گل رس شکل می گیرند .
او سپس ، این قطعات را بر روی یکدیگر و به صورت اشکال هندسی به دقت قرار می دهد .

 

4-روش فتیله ای

تصویر چپ : ظرف دوره جومون ژاپن 3000-2000 ق م – موزه ملی توکیو – توکیو
راست : اثر کریستینا ریسکا Kristina Riska – حیوان 2014
شکارچیان عصر جومون دوره نئولیتیک ژاپن ( حدودا 10500- 300 قبل میلاد) ظروف را با روش فتیله ای می ساختند .
در واقع کلمه جومون در ژاپنی به معنای علامت طناب بوده و بر گل فتیله شده و نرم دلالت دارد .
از آنجا که سرامیک های این دوره از قدیمی ترین سرامیک های جهان محسوب می شوند،
دانشمندان عقیده دارند که ژاپنی ها تحت تاثیر چینی ها بوده اند زیرا سرمنشا اولین ظروف به چین بر می گردد.

زنان عصر جومون ، وظیفه انجام امور مربوط به ساخت ظروف مانند مخلوط کردن گل ، ساخت فتیله ها و پختن آنها را به عهده داشتند .
سبک ظروف این دوره بسیار متفاوت بود و در طول 10200 سال تکامل زیادی داشته است .
ظروف اولیه حرارت کمتری میدیدند و بسیار ساده و با پایه ها ی کوچک مسطح یا تیز ساخته می شدند .
این ظروف برای جوشاندن آب مورد استفاده قرار می گرفتند .

رفته رفته که کوره ها پیشرفت کردند ، ظروف در حرارت بیشتری پخته می شدند و
سرامیک ها پیچیده تر و با تزیینات بیشتری و برای مصرفهای آیینی ساخته شدند.

 

5-چرخ سفالگری

تصویر چپ: ریتون قرمز (حدودا 450 قبل میلاد) موزه والترز
تصویر راست : برادران هاس – 2015
چرخ سفال حدود 3500 سال قبل میلاد در بین النهارین – عراق امروزی – اختراع شدو یکی از مهمترین اختراعات انسان باقی ماند .
نیروی گریز از مرکز چرخ سفالگری موجب شد هنرمند بتواند تحت سرعت خاص ظروفی پیشرفته تر با ضخامت کم و کیفیت بالا تولید کند.
این اختراع باعث ساخت 100000 ظرف سفالین در یونان باستان شد که تا امروز باقی مانده اند .
یونانیان باستان از روش پیشرفته چرخ سفالگری برای ساخت ظروف سیاه و قرمز خود استفاده می کردند که به دو تا سه مرحله حرارت دهی نیاز داشت .

ظروف قبل از مرحله 3 نقاشی می شدند.
موضوعات نقاشی بیشتر جنگ ، مراسم آینی ، کشاورزی ، نقوش تجریدی و هندسی بودند.
بردران هاس استفاده از چرخ سفالگری را دنبال کردند و آثاری را خلق کردند که دلالت بر جنسیت گرایی ، صمیمیت ، طبیعت و فرهنگ معاصر ما داشتند .
تصویر راست بالا ، اثری غیر متعارف و اندکی اروتیک به نظر می رسد که احساسات ،
مصالح و تکنیک های زیادی را توسط برادران دوقلو اهل لوس انجلس به نمایش گذاشته است .
این اثر نوعی بی زمانی را در کنار سبک باستانی نشان می دهد.